Fil Adam

0
303

Fil Adam’ın asıl adı JOSEPH CAREY MERRICK (d. 5 Ağustos 1862. Leicester – ö. 11 Nisan 1890, Londra, İngiltere), doğuştan biçim bozukluklarının en çarpıcı örneği olarak tanınan kişi. Bir süre sirklerde sakatlığını sergileyerek yaşamını kazandıktan sonra, 1886’da, ölümüne değin kalacağı Londra Hastanesi’ne yattı. Bazı kaynaklarda adı yanlışlıkla John Merrick olarak geçer.

Merrick’in annesinin vücudunda hafif bir sakatlık vardı, ama erkek kardeşi ve bütün öbür akrabaları sağlıklı kişilerdi. Beş yaşına değin hiçbir hastalık belirtisi vermeksizin normal gelişmesini tamamlayan Merrick’te o yaştan sonra, akut nörofibromatoz olduğu sanılan hastalık belirtileri görülmeye başladı; oldukça seyrek rastlanan bu hastalıkta deri ve kemiklerin yüzeyi çok sayıda urumsu oluşumlarla kaplanır. Hastalığının ileri aşamalarında Merrick’in başının çevresi yaklaşık bir metreyi bulmuş, ensesinden ve yüzünden aşağıya doğru sarkan koyu renkte, iri ve süngersi deri kıvrımları oluşmuştu. Çene kemiklerindeki yapı bozukluğu nedeniyle yüz ifadesi kaybolmuştu ve ancak çok güç anlaşılır biçimde, tükürükler saçarak konuşabiliyordu. Sol kolu normal geliştiği halde, sağ kolunun rengi değişmiş, bileğinin kalınlığı 30 cm’yi aşmış ve eli yüzgeç biçimini almıştı. Bacaklarında da sağ kolundaki gibi biçim bozuklukları vardı ve kalçasındaki sakatlık nedeniyle koltuk değneği olmaksızın yürüyemiyordu.
On yedi yaşındayken bir kimsesizler yurduna verilen Merrick, dört yıl sonra buradan kaçarak bir ucubeler sirkine katıldı (1883). Üç yıl sonra, gösteriyi izleyen Londralı hekim Frederick Treves (1853-1923) Merrick’i Londra Hastanesi’ne yatırdı. Yaklaşık dört yıl bu hastanede yaşayan Merrick, 27 yaşındayken uykusunda soluksuz kalıp boğularak öldü.
Bernard Pomerance’ın, Joseph Merrick’in yaşamını konu alan dokunaklı oyunu The Elephant Man (1979; Fil Adam) büyük başarı kazandı; bu oyunla ilişkisi olmayan aynı adlı film de 1980’de gösterime girdi.