Biyolojinin Alt Bilim Dalları

0
116

Biyoloji de diğer fen bilimleri gibi dünyayı gözleyerek sorular sorarak deneylerle kontrol edilebilecek hipotezler kurarak gelişme kaydetmektedir.

Yeryüzünü oluşturan karalarda, denizlerde ve tatlı sularda yaşayan binlerce canlı çeşidi vardır. Yeryüzünde ortalama olarak iki milyon dolayında bitki türü bilinmektedir. Bu çeşitlilik nedeniyle canlılar, incelenen canlı gruplarına, konuya yaklaşma biçimine ve yaşam sürelerine göre farklı şekillerde ele alınabilir. Bu nedenle de biyoloji, çeşitli dallara ayrılır.

İncelediği canlılara göre biyoloji önce botanik ve zooloji olmak üzere iki ana bölüme ayrılır:

Botanik; bitkileri inceleyen bilim dalıdır.

Zooloji; hayvanları inceleyen bilim dalıdır.

Canlıların yapısal, işlevsel vb. özellikleri ayrı birer çalışma alanı olduğundan, biyolojinin iki ana bölümü de aşağıda önemlileri verilen alt bilim dallarına ayrılır:

Sitoloji; hücre bilimidir. Canlıların yapı, görev ve üreme birimleri olan hücrelerin yapılarını ve yaptıkları yaşamsal olayları inceler.

Histoloji; doku bilimidir. Çok hücreli canlıların doku çeşitlerini, yerlerini ve görevlerini inceler.

Morfoloji; canlıların dış yapılarını ve şekillerini inceler. Örneğin; bitkilerin kök, gövde, yaprak şekillerini morfoloji inceler.

Anatomi; canlıların organlarını, yerlerini, işlevlerini ve birbirleriyle ilişkilerini inceler yani canlıların iç yapı bilimidir.

Embriyoloji; embriyon (canlı taslağı) bilimidir. Canlıların döllenmeyle  oluşturdukları zigot ve oluşan embriyonun yapılanma ve farklılaşma evrelerini inceler.

Fizyoloji; çok hücreli canlıların doku ve organlarının çalışmasını, işleyişini ve görevlerini yani canlılardaki biyolojik ve biyokimyasal olayları inceleyen biyoloji dalıdır.

Sistematik (Taksonomi); canlıların köken benzerlikleri, akrabalık dereceleri gibi özelliklerine göre sınıflandırmasını yapan biyoloji dalıdır.

Biyokimya; canlı vücudunda gerçekleşen kimyasal değişmeleri, koşullarını ve canlı üzerindeki etkilerini inceleyen biyoloji dalıdır.

Evrim; canlıların milyonlarca yıllık zaman içinde geçirdikleri değişimi inceleyerek yeni türlerin oluşumunu açıklayan biyoloji dalıdır.

Ekoloji; canlıların birbirleriyle ve yaşadıkları çevreyle ilişkilerini inceleyen biyoloji dalıdır.

Genetik ( Kalıtım Bilimi ); canlıların kalıtsal özelliklerini oluşturan genleri, kalıtsal karakterlerin dölden döle nasıl ve hangi oranlarda iletildiğini inceler. Kısaca, soya çekim bilimidir. Genetik de bakteri genetiği, insan genetiği, popülasyon genetiği vb. alt bölümlere ayrılır.

Uzay Biyolojisi; uzay kapsüllerindeki koşulların ( ağırlığın olmadığı, kozmik ışınların bulunduğu ) canlılar üzerindeki etkilerini inceleyen biyoloji dalıdır.

Mikrobiyoloji; mikroskobik canlıları inceleyen biyoloji dalıdır.

Moleküler Biyoloji; canlıların genleri, enzimleri gibi moleküler yapılarını inceleyen biyoloji dalıdır.

Parazitoloji; diğer canlıların üzerinde ya da içinde, onlara zarar vererek yaşayan asalak canlıları ve bunların yaşam şekillerini inceleyen biyoloji dalıdır.

Biyoteknoloji; hücrenin kalıtsal özelliğini ve kalıtsal bilgilerin değiştirilmesini yani biyolojinin tekniğe uygulanmasını inceleyen biyoloji dalıdır.

Ayrıca biyolojinin alt bilim dallarından paleontoloji fosilleri, patoloji canlılardaki bozukluk ve anormallikleri, bakteriyoloji bakterileri, viroloji virüsleri inceler.